Abu Zabi: jeńcy wracają, wojna zostaje, ogon macha psem

Dwa dni rozmów Ukrainy, USA i Rosji w Abu Zabi zakończyły się 11 listopada 2026 r. jednym konkretem: zapowiedzią dużej wymiany jeńców. O zawieszeniu broni, terytoriach i gwarancjach dla Ukrainy nie ogłoszono nic, za to szef rosyjskiej delegacji Władimir Miedinski oznajmił, że głównym tematem był europejski system bezpieczeństwa.

W trakcie pełnoskalowej wojny rozmawia się więc o architekturze na czas po niej. Ogon macha psem, a pilnują tego biznesmeni w roli dyplomatów. Dyplomatów z Temu.

W skrócie

• Rozmowy 10 i 11 listopada 2026 r. trwały łącznie ok. sześciu godzin. Jedynym ogłoszonym ustaleniem jest duża wymiana jeńców, której skalę strony mają ustalić 12 listopada.
• Nie ogłoszono porozumienia w sprawie zawieszenia broni, terytoriów ani gwarancji bezpieczeństwa. Według Władimira Miedinskiego głównym tematem był europejski system bezpieczeństwa.
• W nocy między pierwszym a drugim dniem rozmów Rosja zaatakowała Ukrainę 163 dronami i pociskami, a dwa rosyjskie pociski wleciały w przestrzeń powietrzną Mołdawii.
• Rosyjskie MSZ zaproponowało 11 listopada „poszczególnym państwom NATO” dwustronne porozumienia odpowiadające paktom o nieagresji.
• Natomiast 12 listopada Steve Witkoff i Jared Kushner mają spotkać się w Moskwie z Władimirem Putinem, a potem w Dublinie z Wołodymyrem Zełenskim.

Zacznijmy od tego, co się udało (zajmie to tylko chwilę). Po dwóch dniach i mniej więcej sześciu godzinach rozmów wszystkie trzy delegacje potwierdziły jedno ustalenie: dużą wymianę jeńców. Jared Kushner mówi o „największym humanitarnym uwolnieniu jeńców”, a liczby mają zostać ustalone 12 listopada. Wołodymyr Zełenski wspominał o formule tysiąc za tysiąc, może półtora tysiąca za półtora tysiąca.

To dobra wiadomość. Wiedz Drogi Czytelniku, że piszę to bez cienia ironii. Każdy człowiek wyciągnięty z rosyjskiej niewoli jest wart więcej niż wszystkie komunikaty z Abu Zabi razem wzięte.

Ironia zaczyna się dalej. Dokładnie tak samo skończył się Stambuł w maju 2025 r.: wymiana tysiąc za tysiąc i ani kroku w sprawie zawieszenia broni. Rosyjską delegacją kierował wtedy ten sam Władimir Miedinski. W poprzednim tekście pisałem, że jedynym realnym konkretem z Abu Zabi będzie wymiana jeńców. Nie trzeba było być prorokiem, wystarczyło znać repertuar.

Sam Miedinski podsumował rozmowy rosyjskim przysłowiem: „Bajkę opowiada się szybko, ale robota idzie powoli”. Trudno o uczciwszy komentarz do obietnicy pokoju w 24 godziny.

W normalnym porządku rzeczy najpierw milkną armaty, potem negocjuje się pokój, a dopiero na końcu buduje się ład, który ma go chronić. W Abu Zabi kolejność została odwrócona. O zawieszeniu broni, terytoriach i gwarancjach dla Ukrainy nie ogłoszono nic. Głównym tematem rozmów o wojnie w Ukrainie był za to, według Miedinskiego, europejski system bezpieczeństwa, a rozmowy o architekturze mają być kontynuowane. Ogon macha psem.

Wojna nie zrobiła sobie przy tym przerwy nawet na czas obrad. W nocy między pierwszym a drugim dniem rozmów Rosja wypuściła na Ukrainę 163 drony, pocisk Ch-59/69 i pociski Banderol. Trafienia odnotowano w 17 miejscach. W obwodzie odeskim prąd straciło ok. 135 tys. odbiorców, a 70-letnia kobieta zmarła od ran. O 6.04 i 6.06 rano dwa rosyjskie pociski wleciały w przestrzeń powietrzną Mołdawii. O bezpieczeństwie Europy rozmawiano więc dokładnie wtedy, gdy rosyjskie pociski przelatywały nad kolejnym europejskim państwem.

To tak, jakby na tonącym Titanicu zwołano naradę o przyszłej architekturze bezpieczeństwa żeglugi, a referat wprowadzający wygłosiła góra lodowa.

Europa mówi w tej sprawie rzecz banalną. Ursula von der Leyen: o nowej architekturze można rozmawiać „dopiero wtedy, gdy na Ukrainie zostanie osiągnięte zawieszenie broni”. Kaja Kallas: „Jedynym, kto narusza tę architekturę bezpieczeństwa, jest Rosja”. Radosław Sikorski ostrzega przed układem o przyszłości Ukrainy i Europy zawartym „ponad naszymi głowami”. Jared Kushner, przedstawiając swoje zasady „bardziej stabilnego i przewidywalnego” ładu, mówił natomiast o „dziesięcioleciach nieufności” i „konkurujących obawach o bezpieczeństwo”. O rosyjskiej inwazji, jak odnotował Euronews, nie wspomniał.

René Magritte podpisał obraz fajki słowami „To nie jest fajka”. Pod komunikatem z Abu Zabi można by napisać: „To nie są rozmowy o Ukrainie”. Miedinski mówił po nich głównie o Europie, a pojęcia, których używał, znaczą dokładnie odwrotność tego, co w słowniku.

„Leczenie”. Według Miedinskiego „system bezpieczeństwa w Europie trzeba leczyć w całości, plastrem się nie obejdzie”. Diagnozę stawia ten, kto pacjenta pobił, i od razu przepisuje terapię: całościową i na koszt chorego.

„Sumienie”. Europa będzie mogła uczestniczyć w rozmowach, gdy „obudzi się w niej sumienie”. Mówi to delegat państwa, którego atak na punkt wydawania pomocy humanitarnej zabił na początku listopada 55 osób.

„Oszustwo”. Pomoc dla napadniętego to w tym języku „zbiorowe oszukiwanie narodu ukraińskiego” i przyczynianie się do śmierci cywilów. Uczciwie wobec Ukraińców postępuje, jak rozumiem, tylko ten, kto do nich strzela.

„Status”. O Europejczykach obecnych w Abu Zabi Miedinski powiedział: „Nie bardzo rozumiemy, w jakim charakterze tu są”. Jeśli przyjechali jako turyści, niech „porozmawiają w hotelowym lobby-barze”. Dzień wcześniej Siergiej Ławrow odesłał ich do hotelu. Jest postęp: z pokoju do baru.

„Fizyczna interwencja”. Szef GRU Igor Kostiukow odnotował, że Europejczycy ingerowali w rozmowy swoimi oświadczeniami, ale fizycznie im nie przeszkadzali. Ocenia fachowiec: rząd brytyjski przypisuje jednostce GRU 29155 próbę zabójstwa Skripalów w Salisbury i wybuchy w czeskich Vrběticach.

Co Moskwa rozumie przez „architekturę”, wyjaśnił tego samego dnia Aleksiej Drobinin, dyrektor Departamentu Planowania Polityki Zagranicznej rosyjskiego MSZ. Na forum poświęconym bezpieczeństwu zbiorowemu w Moskwie zaproponował dwustronne porozumienia, które „co do sensu odpowiadają kryteriom paktów o wzajemnej nieagresji”. Mogłyby je zawrzeć także „poszczególne państwa członkowskie NATO”, które dostałyby wtedy „dodatkowe indywidualne gwarancje bezpieczeństwa od Federacji Rosyjskiej”. W pakiecie jest zobowiązanie, by nie udostępniać terytorium, tras tranzytowych ani mocy przemysłowych do działań przeciwko drugiej stronie. Jako wzorce Drobinin wymienił układy z Białorusią, Koreą Północną i Iranem. Referencje mówią o ofercie więcej niż sama oferta.

Pomysł nie jest nowy. W listopadzie 2025 r. Putin deklarował gotowość zapisania, że Rosja nie zaatakuje Europy, a miesiąc później potwierdził to Ławrow. Nowe jest słowo „poszczególne”. To moja ocena, nie ustalenie: oferta dla pojedynczych państw jest zaproszeniem do wyjścia z szeregu, czyli do wymiany artykułu 5 na podpis z Moskwy. A klauzula o terytorium i tranzycie, przyłożona do mapy, oznacza zamknięcie szlaków, którymi idzie pomoc dla Ukrainy. W przekładzie na polski: zamknijcie Rzeszów, a obiecamy, że nie napadniemy.

Ile wart jest rosyjski podpis pod gwarancjami, opisywałem przy okazji pierwszego dnia rozmów: od Budapesztu po Mińsk. Polacy mają własny eksponat. Takie pakty Moskwa podpisała w 1932 r. z Finlandią, Łotwą, Estonią i Polską. Polski, zawarty 25 lipca 1932 r., przedłużono w 1934 r. do 31 grudnia 1945 r. Wygasł 17 września 1939 r.

Czego jednak oczekiwać od pośredników, którzy do dyplomacji przyszli z rynku nieruchomości? Najpierw fakty. Żaden z amerykańskich wysłanników nie jest zawodowym dyplomatą. Steve Witkoff to nowojorski deweloper. Jared Kushner to zięć prezydenta i właściciel funduszu Affinity Partners, który w grudniu 2024 r. dostał dodatkowe 1,5 mld dolarów od katarskiego funduszu QIA i od Lunate z Abu Zabi. W maju 2025 r. syn Witkoffa, współzałożyciel kryptowalutowej spółki World Liberty Financial, ogłosił, że powiązany z państwem fundusz MGX z Abu Zabi użyje jej stablecoina do inwestycji wartej 2 mld dolarów. Rozmowy o pokoju toczyły się w Abu Zabi.

Teraz ocena. To nie jest dowód złej woli, tylko wyjaśnienie sposobu myślenia. Dla ludzi transakcji wojna jest sporem o cenę, a pokój pozycją w harmonogramie zamknięcia umowy.

Kreml zrozumiał to szybciej niż Europa. Jak opisał w listopadzie 2025 r. The Wall Street Journal, wysłannik Putina Kiriłł Dmitrijew spotkał się miesiąc wcześniej z Witkoffem i Kushnerem w rezydencji Witkoffa w Miami Beach. Na stole leżało ok. 300 mld dolarów zamrożonych rosyjskich rezerw na wspólne projekty, złoża Arktyki i metale ziem rzadkich. Dziennik streścił to jednym zdaniem: Kreml zaproponował Białemu Domowi pokój przez biznes. Donald Tusk skomentował krócej: „Wiemy, że tu nie chodzi o pokój. Chodzi o biznes”. O sporze wokół tych rezerw pisaliśmy w tekście „Miliardy pod kluczem”.

Witkoff tłumaczył wtedy, że wspólne interesy dadzą zysk każdemu i w naturalny sposób staną się zaporą przed przyszłymi konfliktami. Tę teorię Europa już przetestowała. Nazywała się Nord Stream.

Dyplomacja z Temu działa tak jak zakupy z Temu. Na zdjęciu pokój, w paczce wymiana jeńców, a zwrotów się nie przyjmuje. Recenzja już zresztą jest. Miedinski nazwał wysłanników Trumpa ludźmi „szczerymi i skutecznymi” i poradził Europejczykom, żeby uczyli się od nich realizmu i pragnienia pokoju. Pięć gwiazdek od Kremla, sprzedawca godny polecenia.

Już 12 listopada Witkoff i Kushner lecą do Putina, a dopiero potem do Zełenskiego, do Dublina. Kolejność jest ta sama co we wrześniu, gdy z Kremla przywieźli trzy doby ciszy nad Kijowem i nic więcej. Najpierw odbiera się zamówienie, potem doręcza rachunek.

Jeńcy mają wrócić do domów i to jest jedyna rzecz, za którą warto podziękować. Cała reszta to świat na opak. O pokoju rozmawia się bez przerywania wojny. O bezpieczeństwie Europy rozmawia się bez Europy. Gwarancje oferuje ten, kto je łamał, a o sumieniu poucza ten, kto bombarduje.

W normalnym świecie pies macha ogonem. W Abu Zabi ogon macha psem, a negocjatorzy z Temu notują, że pies wygląda na zadowolonego.

Pokój zamówiono z dostawą w 24 godziny. Status przesyłki od stycznia 2025 r. się nie zmienia: w drodze.

Autor: Artur Żak

Oficjalne źródła rosyjskie i białoruskie przytoczone w niniejszym tekście służą wyłącznie celom informacyjnym. Treści pochodzące z tych źródeł mogą stanowić dezinformację lub propagandę.