Powiązana z rosyjskimi władzami sieć dezinformacyjna Matrioszka zaczęła rozpowszechniać fałszywe informacje o strzelaninie w Krakowie, w wyniku której zginęło sześć osób. Informację tę podaje projekt Bot Blocker. W sfałszowanych nagraniach, przedstawianych jako reportaże zachodnich mediów, twierdzi się, że Ukraina jest zamieszana w ten atak, a Ukraińcy cieszą się ze śmierci polskich obywateli.
W skrócie:
- W poniedziałek w serwisach X i Tumblr zaczęto rozpowszechniać fałszywe nagrania dotyczące strzelaniny w Krakowie.
- W nagraniach twierdzi się, że sprawca strzelaniny rzekomo działał na zlecenie SBU i użył broni odsprzedanej przez Ukrainę, a Ukraińcy świętują śmierć Polaków.
- Do stworzenia fałszywych nagrań wykorzystano autentyczne materiały informacyjne, do których dodano sfabrykowane fragmenty.
Fałszywe nagrania dotyczące strzelaniny w Krakowie zaczęły krążyć w poniedziałek w serwisach społecznościowych X i Tumblr. Badacze projektu Bot Blocker wykryli łącznie pięć takich nagrań.
Bot Blocker (Antibot4Navalny) to niezależny projekt badawczy zajmujący się wykrywaniem zorganizowanych sieci botów i kampanii dezinformacyjnych w mediach społecznościowych. Projekt śledzi m.in. działalność prokremlowskiej sieci Matrioszka, rozpowszechniającej fałszywe informacje pod pozorem materiałów znanych międzynarodowych mediów.
Autorzy fałszywych materiałów promują dwa główne przekazy. Według pierwszego w atak rzekomo zamieszana jest Ukraina. Drugi ma przekonać Europejczyków, że wsparcie dla Kijowa zagraża bezpieczeństwu ich krajów.
Do rozpowszechniania tych twierdzeń sieć Matrioszka wykorzystywała sfałszowane nagrania przedstawiane jako materiały znanych międzynarodowych mediów.
W nagraniu stylizowanym na reportaż Euronews twierdzi się, że sprawca strzelaniny w Krakowie kupił broń na czarnym rynku. Autorzy nagrania wiążą sprawę z Ukrainą, twierdząc, że kraj ten od kilku lat rzekomo odsprzedaje broń otrzymaną od zachodnich partnerów w ramach pomocy wojskowej.
W nagraniu przedstawianym jako reportaż Deutsche Welle twierdzi się, że sprawca strzelaniny w Krakowie działał na zlecenie Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU). Jego celem był rzekomo obywatel Ukrainy, który odniósł lekkie obrażenia i zdołał uciec. Autorzy nagrania porównują to zdarzenie do zamachu na ukraińskiego biznesmena Wadyma Jermołajewa, założyciela korporacji Alef, który ucierpiał w wyniku wybuchu w Monako w czerwcu 2026 roku. W nagraniu twierdzi się również, że atak w Krakowie zamaskowano, pozorując masową strzelaninę. Pod koniec nagrania autorzy, powołując się na ekspertów, których nazwisk nie podają, przewidują wzrost liczby podobnych ataków, rzekomo organizowanych przez ukraińskie służby specjalne.
W nagraniu z logo The Times twierdzi się, że polskiej policji brakuje środków z powodu wydatków na pomoc Ukrainie i ukraińskim uchodźcom. Według autorów tego fałszywego materiału podobna sytuacja ma miejsce również w innych krajach europejskich, przede wszystkim we Francji, Niemczech i Włoszech.
Autorzy nagrania rozpowszechnianego pod szyldem CNN twierdzą, że w ukraińskiej części internetu rzekomo pojawiła się fala publikacji wyśmiewających atak w Krakowie i opatrzonych hashtagiem „Dobry Polak to martwy Polak”.
Jak zauważają badacze projektu Bot Blocker, kampanię wyróżniało wykorzystanie prawdopodobnie autentycznych materiałów informacyjnych tych redakcji. Twórcy fałszywych nagrań zachowywali oryginalne nagłówki i początki reportaży, ale na końcu dodawali sfabrykowane fragmenty przedstawiające prokremlowską wersję wydarzeń.
Jednocześnie rzeczywisty zasięg takich publikacji pozostaje niewielki. Według danych projektu Bot Blocker uczestnicy sieci sztucznie zawyżają liczbę wyświetleń, a nagrania kierowane do europejskich odbiorców mają zazwyczaj najwyżej tysiąc wyświetleń organicznych, często zaledwie kilkaset.
