OBRIA NANO na orbicie: Ukraina testuje pierwszego satelitę własnej sieci łączności satelitarnej

Ukraińska firma HIMERA we współpracy z duńską firmą GomSpace umieściła na orbicie satelitę testowego OBRIA NANO, który stał się pierwszym satelitą w ramach nowej ukraińskiej sieci łączności satelitarnej OBRIA. Start miał miejsce 1 października, jednak firma HIMERA poinformowała o pierwszych wynikach testów dopiero pod koniec października. Wiceprezes HIMERA Dmytro Chmara opowiedział serwisowi Czarne Niebo, od czego zależy niezależność kosmiczna Ukrainy.

W skrócie:

  • 1 października na orbitę wysłano OBRIA NANO – pierwszego satelitę ukraińskiej sieci łączności satelitarnej OBRIA.
  • Projekt OBRIA realizuje ukraińska firma HIMERA we współpracy z duńską firmą GomSpace. Jego celem jest stworzenie ukraińskiej sieci satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej, aby zapewnić Ukrainie alternatywną, niezależną łączność satelitarną.
  • W ramach projektu planuje się rozmieścić około stu satelitów, aby zapewnić nieprzerwaną, szybką łączność na całym terytorium Ukrainy.
  • OBRIA nie jest zamiennikiem Starlinka, lecz niezależną alternatywą.
  • Kolejny etap rozwoju programu przewiduje rozbudowę sieci satelitarnej, infrastruktury naziemnej oraz technologii niezbędnych do jej skalowania.
  • Aby Ukraina osiągnęła niezależność kosmiczną, nie wystarczy wynieść satelity na orbitę – konieczny jest rozwój całego łańcucha technologicznego.

Czym jest OBRIA?

Położenie satelity OBRIA NANO na orbicie 13.11.2026 r. Według danych OrbitalMap
Położenie satelity OBRIA NANO na orbicie 13.11.2026 r. Według danych OrbitalMap

Projekt OBRIA zakłada stworzenie ukraińskiej sieci satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej, które zapewnią szybkie połączenie satelitarne, podobne do tego, jakie oferuje popularna amerykańska sieć Starlink.

Program realizują ukraińska firma HIMERA oraz duńska firma GomSpace, która specjalizuje się w projektowaniu, produkcji i eksploatacji małych satelitów oraz nanosatelitów. To właśnie w Danii wyprodukowano satelitę, który jest już testowany na orbicie, jednak nad jego opracowaniem pracowali zarówno ukraińscy, jak i duńscy specjaliści.

OBRIA to projekt mający na celu rozwój suwerennych ukraińskich zdolności satelitarnych o podwójnym przeznaczeniu. Jego celem jest stworzenie dodatkowej infrastruktury łączności, która będzie w stanie zaspokoić potrzeby sektora państwowego i sektora cywilnego, a także Sił Obrony Ukrainy – mówi wiceprezes HIMERA Dmytro Chmara.

W ramach projektu planuje się rozmieścić ponad sto satelitów, aby zapewnić w Ukrainie stabilny, całodobowy dostęp do internetu satelitarnego.

Jak przebiegają testy?

Pierwszy satelita testowy OBRIA NANO w formacie CubeSat 8U, ważący zaledwie 10 kilogramów, został wyniesiony na orbitę 1 października 2026 roku podczas misji Transporter-18 firmy SpaceX. Rakieta Falcon 9 wystartowała z bazy Vandenberg w Kalifornii, mając na pokładzie łącznie 130 różnych satelitów i innych ładunków.

Wkrótce po starcie satelita (zarejestrowany również jako UASAT-NANO) otrzymał numer identyfikacyjny NORAD – 100951.

Położenie satelity OBRIA NANO na orbicie 13.11.2026 r. Według danych N2YO
Położenie satelity OBRIA NANO na orbicie 13.11.2026 r. Według danych N2YO

Jak podała firma HIMERA, pierwsze dane z satelity udało się uzyskać 2 października, jednak o udanym starcie przedstawiciele firmy poinformowali dopiero pod koniec miesiąca – 27 października. Obecnie satelitą sterują duńscy partnerzy, jednak w przyszłości sterowanie ma w całości przejąć strona ukraińska.

W przyszłości planuje się rozwijać sieć satelitarną, infrastrukturę naziemną oraz technologie niezbędne do jej skalowania. Jednak o przejściu do kolejnego etapu rozwoju będzie można mówić dopiero na podstawie wyników tych testów – zaznacza Dmytro Chmara.

Dane dotyczące satelity OBRIA NANO na orbicie z 13.11.2026 r. Według danych OrbitalMap
Dane dotyczące satelity OBRIA NANO na orbicie z 13.11.2026 r. Według danych OrbitalMap

Według najnowszych danych satelita OBRIA NANO znajduje się na orbicie na wysokości 531 km.

Starlink stał się jednym z ważnych elementów ukraińskiej infrastruktury komunikacyjnej. Na Ukrainie od początku pełnoskalowej inwazji integruje się systemy Starlink na potrzeby wojskowe, a rozszerzony dostęp udało się uzgodnić dopiero pod koniec 2024 roku. System ten pozostaje jednak zagraniczną siecią prywatną, której operator określa warunki dostępu i użytkowania.

Na przykład w nocy z 13 na 14 października 2026 r. odnotowano znaczne ograniczenie działania ukraińskich terminali, co odebrano nawet jako presję USA na ukraińskie władze. Łączność zanikała przy prędkości 60–70 km/h, a po zwiększeniu prędkości połączenia urywała się całkowicie, ale już wieczorem tego samego dnia skorygowano limity.

Zależność od zewnętrznego dostawcy oznacza, że państwo nie ma pełnej kontroli nad wszystkimi warunkami korzystania z łączności. W warunkach wojny kwestia ta wykracza daleko poza komfort użytkowników i dotyczy bezpośrednio bezpieczeństwa narodowego.

Projektu OBRIA nie należy postrzegać jako zamiennika Starlinka czy innych istniejących systemów satelitarnych. Chodzi o stworzenie dodatkowej ukraińskiej infrastruktury łączności. Własna sieć satelitarna pozwoli zdywersyfikować kanały komunikacji, zmniejszyć zależność od zewnętrznych dostawców i wzmocnić strategiczną autonomię Ukrainy – podkreśla Dmytro Chmara.

Stworzenie pełnej sieci zajmie lata!

Obecny satelita to jedynie demonstrator technologii. Budowa pełnej konstelacji satelitów, która zapewni stabilną łączność przez całą dobę, to długoterminowe zadanie przewidziane na lata. Aby zapewnić podstawowy, nieprzerwany zasięg na terytorium Ukrainy, konieczne jest rozmieszczenie co najmniej 100 satelitów. Dlatego w ciągu najbliższych 12 miesięcy główna uwaga będzie skupiona na przygotowaniu zespołu, dopracowaniu technologii i ustaleniu, jakie zadania techniczne trzeba wykonać na kolejnych etapach wdrażania – mówi wiceprezes HIMERA Dmytro Chmara.

Jak zaznaczają w firmie, projekt ma być realizowany w kilku etapach przez kilka lat. Zasięg obejmujący całe terytorium Ukrainy jest długoterminowym celem projektu. Dokładne terminy będą zależały od wyników testów OBRIA NANO, tempa rozmieszczania konstelacji satelitów oraz rozwoju infrastruktury naziemnej.

Czy łączność kosmiczna rzeczywiście stanie się ukraińska?

Choć system łączności satelitarnej OBRIA jest przedstawiany jako w pełni ukraiński, z powodu braku zasobów i zaplecza technicznego jego ukraińscy twórcy na każdym etapie łańcucha technologicznego muszą polegać na zagranicznych partnerach. Najważniejsza jest współpraca z duńską firmą GomSpace, której specjaliści są obecnie zaangażowani w projektowanie, produkcję i testy satelity. Nie mniej istotna jest współpraca z amerykańską firmą SpaceX, która zapewniła wyniesienie satelity na orbitę.

Rozwój własnej produkcji satelitów to jeden z pożądanych rezultatów tej inicjatywy. Naszym celem jest stopniowe budowanie w Ukrainie kompetencji produkcyjnych i technologicznych, uruchamianie w kraju produkcji satelitów i terminali naziemnych oraz zmniejszanie zależności od zewnętrznych dostawców. W tym celu potrzebne są nie tylko moce produkcyjne, ale także wykwalifikowany zespół, zaplecze technologiczne, inwestycje oraz doświadczenie w realizacji projektów kosmicznych – opowiada Dmytro Chmara.

Własna infrastruktura łączności satelitarnej pozwoli Ukrainie zdywersyfikować kanały komunikacyjne, zmniejszyć zależność od zewnętrznych dostawców oraz zwiększyć odporność łączności o krytycznym znaczeniu. Posiadanie suwerennej konstelacji satelitów umożliwi w przyszłości Ukrainie samodzielne podejmowanie decyzji dotyczących jej wykorzystania, bez konieczności uzyskiwania zezwoleń lub zgód od zewnętrznych operatorów – mówią przedstawiciele firmy HIMERA.

Zdajemy sobie sprawę, że niezależność kosmiczna to nie tylko własne satelity na orbicie. Oznacza ona rozwój w Ukrainie całego łańcucha technologicznego: produkcji satelitów, infrastruktury naziemnej, terminali, oprogramowania oraz bazy komponentów – zaznacza wiceprezes HIMERA.

Julia Derdiuk

Udostępnij w mediach społecznościowych