Europa przy stole czy w menu?

Od redakcji: tekst powstał przed wyborami do Kongresu USA 3 listopada 2026 r., stan na 2 listopada 2026 r.

Kreml proponuje spotkanie Putina, Trumpa i Xi przy szczycie APEC w Shenzhen 18–19 listopada 2026 r., ale Xi, według prezydenta Niemiec, nie widzi przygotowań do szczytu o Ukrainie, a Europy i Ukrainy przy tym stole nie ma. Przed tym rozdaniem Rosja stopniowo testuje próg reakcji NATO, Chiny grają na słabą Europę, nie na silną Rosję, a Waszyngton Trumpa przestał być gwarantem. Europa ma karty mocarstwa, a zachowuje się jak gość czekający na zaproszenie: brakuje jej woli, nie zasobów.

W skrócie:

  • Doradca Kremla Jurij Uszakow ogłosił 25.10.2026 przygotowania do spotkania Putin–Trump–Xi przy szczycie APEC w Shenzhen, ale według prezydenta Niemiec Xi nie widzi przygotowań do szczytu o Ukrainie i uważa, że przy stole muszą siedzieć Europejczycy.
  • Według szacunków FAS i CSIS Rosja ma ok. 4400 głowic w zapasach, w tym 1794 niestrategiczne, wobec ok. 225 brytyjskich i ok. 290 francuskich.
  • Dekret z 28.09.2026 podniósł etat sił zbrojnych FR do 2 441 630 osób, w tym 1 550 500 wojskowych, a Syrski liczy siły FR w Ukrainie na ok. 721 tys.
  • Deficyt UE w handlu z Chinami wyniósł w 2025 r. 359,8 mld euro, a chiński eksport aut przekroczył we wrześniu 2026 r. milion sztuk miesięcznie.
  • Kraje UE wydały w 2025 r. na obronność 418 mld euro według EDA, a 20–21.10.2026 brytyjskie Typhoony po raz pierwszy wzięły udział we francuskim ćwiczeniu jądrowym Rummy.

Kto siądzie do stołu w Shenzhen, a kogo nikt nie zaprosił?

Pomysł wyszedł z Moskwy. Według The Wall Street Journal Putin zaproponował w rozmowie z Trumpem 9 października 2026 spotkanie we trójkę w sprawie końca wojny, bez Ukrainy, a Jurij Uszakow oznajmił 25 października, że przygotowania ruszyły i trzy państwa są „w zasadzie gotowe”. To twierdzenie jednej strony. Szef MSZ Ukrainy Andrij Sybiha ostrzega: rozmowy bez Kijowa ośmielą Moskwę. Donald Trump, „miłośnik czerwonych czapek”, odpowiedział po swojemu:

Rosja, szczerze mówiąc, zachowuje się wobec Ukrainy w porządku. Niewiele robią. (…) Spotkalibyśmy się, by rozmawiać o broni jądrowej i denuklearyzacji.

– Donald Trump, prezydent USA, Euronews, 19.10.2026 (tłum. red.)

W nocy z 31.10 na 1.11.2026 Rosja wysłała na Ukrainę 433 drony. Niewiele robią…

A Xi? Prezydent Niemiec Frank-Walter Steinmeier zapytał go o szczyt 30 października. W ARD opisał konsternację na twarzy rozmówcy i odpowiedź: na horyzoncie nie ma żadnych przygotowań do szczytu o Ukrainie. To relacja jednej strony; komunikatu Pekinu nie znalazłem. Spotkanie trójki przy APEC pozostaje możliwe, ale Ukraina nie ma być jego tematem.

Donald Trump i Xi Jinping przed rozmowami na lotnisku Gimhae w Pusan, 30 października 2025 r. Fot. Daniel Torok / Biały Dom (domena publiczna).
Donald Trump i Xi Jinping przed rozmowami na lotnisku Gimhae w Pusan, 30 października 2025 r. Fot. Daniel Torok / Biały Dom (domena publiczna).

Trzech graczy, trzy cele. Trump chce zdjęcia z atomem w tle. Xi chce, by nic się nie zmieniło. A Putinowi, słyszymy w Europie, wystarczy oddać Słowiańsk i Kramatorsk, a natychmiast się zatrzyma. Tego człowieka nie interesuje nic poza Kramatorskiem, rozumiecie? A Uszakow nagle chce Europy przy stole:

Nie wystarczy rozmawiać tylko z Kijowem, trzeba rozmawiać z całą Europą, która w pełni Kijów popiera.

– Jurij Uszakow, doradca prezydenta FR, The Moscow Times, 25.10.2026 (tłum. red.)

Xi Jinping i Władimir Putin podczas rozmów na Kremlu, 8 maja 2025 r. Interesy Pekinu i Moskwy na razie się zbiegają, ale ich cele są różne. Fot. kremlin.ru (CC BY 4.0).
Xi Jinping i Władimir Putin podczas rozmów na Kremlu, 8 maja 2025 r. Interesy Pekinu i Moskwy na razie się zbiegają, ale ich cele są różne. Fot. kremlin.ru (CC BY 4.0).

The Telegraph pisze za dyplomatami, że Moskwa chce cofnięcia NATO do stanu z 1997 r., co uderzyłoby w Polskę, państwa bałtyckie i Finlandię. To relacja jednego tytułu, bez potwierdzenia Kremla. Dla Kremla rozdanie wygląda dobrze: cykl wyborczy w Europie, życzliwy Trump, uwaga USA na Iranie, Brent po ok. 110 USD (Trading Economics, 2.11.2026). Po prostu „poker królewski”. Stawką jest bezpieczeństwo Europy, nie Słowiańsk.

Fortyfikacje na papierze: ile kilometrów przybyło na granicy?

Tarcza Wschód to program szacowany na 10 mld zł do 2028 r., a szef MON przyznał (PAP), że będzie dłuższy i droższy. W marcu 2026 r. pokazywałem zdjęcia satelitarne odcinka naprzeciw obwodu królewieckiego: kilkaset metrów „zębów smoka”, kilka okopów. Ile kilometrów przybyło na nowszych zdjęciach? Zgadza się. Zero.

Tu muszę jednak w mniej ostrym tonie zarysować stawianą przeze mnie tezę. To jest analiza wybranego odcinka, a nie dane Ministerstwa Obrony Narodowej. Kilometry zapór to miara częściowa, bo program obejmuje rozpoznanie, logistykę i obronę antydronową. Sztab Generalny podał w styczniu 2026 r. 60 km „zabezpieczonych” do końca 2025 r., z czego ok. 10 km to rozbudowa liniowa, a reszta to materiał w składach. Plan na 2026 r.: ok. 200 km, w tym 20 km linii, za ponad 652 mln zł (MON). Od stycznia bilansu wojsko nie opublikowało.

Jedna z baz składowania elementów Tarczy Wschód przy granicy polsko-białoruskiej, 31 sierpnia 2025 r. Fot. Zmechowiec 75 / Wikimedia Commons (CC0).
Jedna z baz składowania elementów Tarczy Wschód przy granicy polsko-białoruskiej, 31 sierpnia 2025 r. Fot. Zmechowiec 75 / Wikimedia Commons (CC0).

Bałtycka Linia Obrony jest nierówna. Estonia ma 28 bunkrów z planowanych 600 i ponad 10 km rowów. Łotwa utajnia długość robót, a Litwa stawia na parki z zaporami na czas kryzysu. Korupcja czy głupota? Nie wiem. Wiem, że taki plan zakłada czas, którego Rosja może nie dać. Europa buduje zapasy zapór, nie zapory.

Drony nad bazami NATO: zastraszanie czy rozpoznanie celów?

Wojna hybrydowa Rosji nie zaczęła się w 2022 r. Bułgarska prokuratura łączy sześciu Rosjan z czterema eksplozjami składów amunicji z lat 2011–2020: w Łownidole (2011 r.), dwiema w Iganowie (2015 r.) i w Magliżu. Towar miał trafić do Gruzji i Ukrainy. Bellingcat i The Insider wiążą Łownidoł z jednostką 29155 GRU, tą samą, w której służył Anatolij Czepiga, „miłośnik brytyjskich iglic” z Salisbury. Czy on sam był w Bułgarii? Tego publiczne ustalenia nie przesądzają.

Przy składzie amunicji dla Ukrainy logika jest oczywista: ograniczyć dostawy. A tu? 4.12.2025 pięć dronów nad Île Longue, bazą francuskich okrętów z pociskami balistycznymi. 21–22.11.2025 Volkel, gdzie stoją holenderskie F-35 i według szacunków składowane są B61, oraz Eindhoven, główna baza wielonarodowej floty tankowców. 25–26.09.2025 okolice Karlskrony, głównej bazy szwedzkiej floty; Szwecja chyba nie przekazała Ukrainie korwet typu Visby. 24–25.09.2025 Aalborg oraz Skrydstrup, baza duńskich F-16 i F-35.

Hipoteza: dobór celów bardziej przypomina rozpoznanie i sondowanie reakcji NATO niż presję, by Europa przestała pomagać Kijowowi. Zaznaczę jednak, że jest to moja hipoteza, a nie ustalenia ekspertów.

Bazy NATO, nad którymi w 2025 r. widziano drony. W sześciu przypadkach publicznie nie wskazano sprawcy. Grafika: BlackSky.info, dane: The Aviationist, Al Jazeera, Sveriges Radio, RNZ, Daily Maverick, NATO, heise online, 24/7 Wall St.; mapa: Natural Earth.
Bazy NATO, nad którymi w 2025 r. widziano drony. W sześciu przypadkach publicznie nie wskazano sprawcy. Grafika: BlackSky.info, dane: The Aviationist, Al Jazeera, Sveriges Radio, RNZ, Daily Maverick, NATO, heise online, 24/7 Wall St.; mapa: Natural Earth.

Nie wiadomo: kto sterował. W żadnym z tych przypadków publicznie nie wskazano sprawcy. Dania mówi o „profesjonalnym aktorze”, francuski prokurator uznał, że na ocenę za wcześnie. W Wilhelmshaven policja zidentyfikowała pilotów w pięciu przypadkach i nie znalazła związku z wywiadem, więc nie każdy dron ma rosyjski paszport. Statystyki fałszuje też opóźniona atrybucja. Oceńcie sami Drodzy Czytelnicy.

Drabina eskalacji ma kolejne szczeble: dywersja, wtargnięcia dronów, uderzenia dalekiego zasięgu, na końcu ładunek taktyczny. Duński wywiad ocenił 24.09.2026 ryzyko uderzeń na infrastrukturę wspierającą Ukrainę jako niskie, ale rosnące, a ograniczony atak jako możliwy w ciągu miesięcy i zarazem desperacki. Rosja testuje próg, nie granicę.

„Wyłącznik” w Waszyngtonie: czy F-35 może stać się blaszaną puszką?

Holenderski F-35A podczas ćwiczenia WSINT, Leeuwarden, październik–listopad 2024 r. Fot. SM Jan Dijkstra / Defensie (CC BY-SA 4.0).
Holenderski F-35A podczas ćwiczenia WSINT, Leeuwarden, październik–listopad 2024 r. Fot. SM Jan Dijkstra / Defensie (CC BY-SA 4.0).

Ocena: USA przestały być gwarantem. Time wylicza: umowa na rosyjski diesel, wstrzymane sankcje, naciski, by Kijów nie uderzał w rafinerie. Reuters podał 30.10.2026 za anonimowymi źródłami, że Elbridge Colby, podsekretarz obrony USA, radził państwom bałtyckim, by nie „szturchały” Rosji. Pentagon nie komentuje.

Wojskowy sygnał GPS M-code USA udostępniają sojusznikom na własnych warunkach (Defense News). Klucze Link 16 wygasają co dobę i pochodzą z USA (Militär Aktuell). F-35 żyje z aktualizacji i danych misji z systemów ALIS/ODIN. Czy da się zamienić F-35 w blaszaną puszkę? Biuro programu odpowiada, że wyłącznika nie ma, a analitycy mówią o powolnej degradacji bez oprogramowania. Nie przycisk, lecz brak aktualizacji.

Falcon 9 z satelitą GPS III-SV09 startuje z Cape Canaveral, 27 stycznia 2026 r. Fot. Gwendolyn Kurzen / U.S. Space Force (domena publiczna).
Falcon 9 z satelitą GPS III-SV09 startuje z Cape Canaveral, 27 stycznia 2026 r. Fot. Gwendolyn Kurzen / U.S. Space Force (domena publiczna).

Precedens istnieje: w marcu 2025 r. Waszyngton wstrzymał na ok. tydzień wymianę danych wywiadowczych z Ukrainą, mimo umowy o bezpieczeństwie z 13.06.2024. Czy Trump użyje jakiegoś wyłącznika, by Europejczycy nie odpowiedzieli na wkroczenie do państwa bałtyckiego, bo przecież nie warto rozpętywać trzeciej wojny światowej z powodu jakichś Łotyszy? Ja bym tego nie wykluczał, ale moje przypuszczenia to tylko przypuszczenia. Najgroźniejsze, że może tego nie wykluczać również Putin.

Donald Trump wita Władimira Putina w bazie Elmendorf-Richardson w Anchorage, 15 sierpnia 2025 r. Fot. Benjamin D. Applebaum / Departament Obrony USA (domena publiczna).
Donald Trump wita Władimira Putina w bazie Elmendorf-Richardson w Anchorage, 15 sierpnia 2025 r. Fot. Benjamin D. Applebaum / Departament Obrony USA (domena publiczna).

Agenda Trumpa to atom, nie Ukraina. Gdy 5.02.2026 wygasł Nowy START, odrzucił ofertę Putina i zażądał nowego traktatu, także z Chinami, które takich rozmów nie chcą. Wybory do Kongresu odbywają się 3.11.2026; przy zamknięciu tekstu wyników nie ma, a prognozy (Action Network) dają Demokratom przewagę w Izbie Reprezentantów przy otwartym Senacie. Porażka zabrałaby Trumpowi część kart, nie wszystkie: arsenałem i dyplomacją dysponuje prezydent, nie Kongres.

Rezerwy, o których Europa zapomina: czy Rosja ma kim eskalować?

Faktem jest, że na froncie Rosja nie błyszczy. ISW ocenia, że w październiku 2026 r. drugi miesiąc z rzędu traciła teren; DeepState liczy inaczej i we wrześniu odnotowała 154 km² przyrostu okupowanego terytorium. Stąd spokój części europejskich służb: Rosja ugrzęzła, gdzie jej do ataku na Europę?

Zapomina się o poborowych. Ok. 135 tys. wcielono jesienią 2025 r., ponad 141 tys. wiosną 2026 r., co szacunkowo daje 276 tys. w służbie równocześnie. Etat sił zbrojnych dekret nr 700 z 28.09.2026 podniósł do 2 441 630 osób, w tym 1 550 500 wojskowych. Ołeksandr Syrski, naczelny dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy, liczył w czerwcu 2026 r. rosyjskie zgrupowanie na 721 300 żołnierzy (portal Militarnyi), czyli mniej niż połowę etatu. Zastrzeżenie: etat to nie stan faktyczny, a liczba Syrskiego to dane jednej strony.

Jednolity punkt poboru w Moskwie, 2 grudnia 2025 r. Od 1 stycznia 2026 r. pobór w Rosji trwa przez cały rok. Fot. Leokand / Wikimedia Commons (CC0).
Jednolity punkt poboru w Moskwie, 2 grudnia 2025 r. Od 1 stycznia 2026 r. pobór w Rosji trwa przez cały rok. Fot. Leokand / Wikimedia Commons (CC0).

Wysyłanie poborowych na śmierć za kolejną ukraińską wieś jest dla Kremla toksyczne, więc generałowie zapewniają, że na wojnę nie pojadą; tak samo zapewniano w marcu 2022 r. W starciu z NATO można sprzedać inną opowieść: obronę ojczyzny przed „Czwartą Rzeszą”, o której mówi szef MSZ FR Siergiej Ławrow, nie kolejną „specjalną operację wojskową”. Oficjalnie Kreml wojny nie chce:

Jesteśmy gotowi, ale żadnej wojny z Europą nie chcemy (…) a jeśli zajdzie to za daleko, zwycięzców w ogóle nie będzie.

– Władimir Putin, prezydent FR, Meduza, 29.10.2026 (tłum. red.)

Luka taktyczna: czym Europa odpowie na mały ładunek jądrowy?

Rosja ma w rękawie jeszcze jednego asa: 30.09.2026 ostrzegła NATO, że użyje „całego arsenału, w tym broni jądrowej”, jeśli ktoś spróbuje odizolować Królewiec. Putin na sesji Wałdaj 1.10.2026 nazwał to odpowiedzią na próbę zastraszenia Rosji, zapewnił, że w listach MSZ o broni jądrowej nie ma mowy, i dodał, że Francja i Wielka Brytania są mocarstwami jądrowymi, ale nikt nie ma takich środków rażenia jak Rosja. Co mówi o tym doktryna, sprawdzaliśmy. Moim zdaniem to przygotowanie gruntu. Przed 24.02.2022 też słyszeliśmy: jesteśmy zmuszani.

Władimir Putin podczas sesji plenarnej Klubu Wałdajskiego, 1 października 2026 r. Fot. kremlin.ru (CC BY 4.0).
Władimir Putin podczas sesji plenarnej Klubu Wałdajskiego, 1 października 2026 r. Fot. kremlin.ru (CC BY 4.0).

Rosja ma ok. 4400 głowic w zapasach, w tym 1794 niestrategiczne (FAS, marzec 2026 r.). Wielka Brytania ok. 225 (FAS, 2024 r.), Francja ok. 290 (CSIS). Groźba zmiecenia Londynu to straszak: brytyjski Trident niesie głowice Holbrook o mocy ok. 100 kt, a okręt na patrolu najwyżej 40 głowic, co wystarczy na odwet za stolicę.

Szacunki głowic w zapasach i broń poniżej szczebla strategicznego. Grafika: BlackSky.info, dane: FAS / Bulletin of the Atomic Scientists, Center for Arms Control, Newsweek, RFE/RL, SIPRI, The War Zone.
Szacunki głowic w zapasach i broń poniżej szczebla strategicznego. Grafika: BlackSky.info, dane: FAS / Bulletin of the Atomic Scientists, Center for Arms Control, Newsweek, RFE/RL, SIPRI, The War Zone.
HMS Vanguard wraca z patrolu do bazy Faslane w Szkocji, 29 listopada 2010 r. Okręt tej klasy wychodzi w morze z najwyżej 40 głowicami. Fot. CPOA(Phot) Tam McDonald / brytyjskie Ministerstwo Obrony (OGL v1.0).
HMS Vanguard wraca z patrolu do bazy Faslane w Szkocji, 29 listopada 2010 r. Okręt tej klasy wychodzi w morze z najwyżej 40 głowicami. Fot. CPOA(Phot) Tam McDonald / brytyjskie Ministerstwo Obrony (OGL v1.0).

Problem zaczyna się niżej. Taktyczna broń jądrowa to szeroki wachlarz: szacunki mocy sięgają od mniej niż 1 do 50 kt, a przy Ch-102 mowa nawet o ok. 250 kt (CSIS). Uderzenie w bazę typu Ramstein nie musi być końcem świata i właśnie dlatego jest groźne. Francuski ASMPA-R [francuski naddźwiękowy pocisk manewrujący średniego zasięgu z głowicą termojądrową – red.] ma do ok. 300 kt i pełni rolę jednorazowego ostrzeżenia nuklearnego, a Londyn kupuje 12 F-35A do misji jądrowej NATO, lecz bomby na nich byłyby amerykańskie. Teza o luce się broni, ale z niuansem: Paryż ma szczebel ostrzeżenia, nie odpowiedź małej mocy.

Od tego był parasol jądrowy USA: ok. 100 bomb B61 w pięciu państwach Europy, część o mocy regulowanej w dół do 0,3 kt. Joe Biden mówił w Warszawie 26.03.2022: „Nawet nie myślcie o wkroczeniu choćby na jeden cal terytorium NATO” (tłum. red.). Bidena już nie ma. Dla Kremla to okno możliwości. Kreml liczy głowice taktyczne, Europa strategiczne.

Wojskowi USA omawiają zabezpieczenia bomby B61 na pokładzie C-17 w bazie Lewis-McChord, 8 kwietnia 2021 r. W Europie składowanych jest ok. 100 takich bomb. Fot. Callie Norton / U.S. Air Force (domena publiczna).
Wojskowi USA omawiają zabezpieczenia bomby B61 na pokładzie C-17 w bazie Lewis-McChord, 8 kwietnia 2021 r. W Europie składowanych jest ok. 100 takich bomb. Fot. Callie Norton / U.S. Air Force (domena publiczna).

Odstraszanie jądrowe Europy wymaga, to moja recepta, dwóch kroków: przyspieszonych francusko-brytyjskich prac nad ładunkami małej mocy oraz doktryny NATO, która z góry zapowiada natychmiastową, proporcjonalną odpowiedź na użycie ładunku taktycznego.

Chiński szok 2.0: dlaczego Pekin chce słabej Europy, nie silnej Rosji?

W 2020 r. Chiny eksportowały milion aut rocznie, we wrześniu 2026 r. 1,053 mln miesięcznie. W styczniu–wrześniu 2026 r. eksport stanowił 35% sprzedaży, a rynek krajowy skurczył się, jak wyliczyłem z danych CAAM [China Association of Automobile Manufacturer – red.], o ok. 22%. Moce szacuje się na 55 mln aut przy produkcji ok. 35 mln, czyli wykorzystanie to ok. 64%. U dealerów stoi ok. 2,7 mln aut, a blisko 30% chińskich firm przemysłowych działało w sierpniu 2025 r. ze stratą.

Eksport pojazdów z Chin w mln sztuk, 2020–2026. Grafika: BlackSky.info, dane: CAAM (za EqualOcean, CarNewsChina, China EV Home, CnEVPost, SteelOrbis), CarExpert, Gasgoo
Eksport pojazdów z Chin w mln sztuk, 2020–2026. Grafika: BlackSky.info, dane: CAAM (za EqualOcean, CarNewsChina, China EV Home, CnEVPost, SteelOrbis), CarExpert, Gasgoo

Stąd chiński szok 2.0: po odzieży i zabawkach przyszła kolej na samochody i przemysł chemiczny. Deficyt UE z Chinami wyniósł w 2025 r. 359,8 mld euro, blisko miliarda dziennie (Eurostat).

Nie chodzi tylko o tani import. Widzimy nadwyżki mocy, które podkopują naszą bazę produkcyjną.

– Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej, Eurometal, 19.06.2026 (tłum. red.)

Raport Brookings z 8.09.2026 pokazuje obie strony. Ryan Hass, dyrektor China Center tego instytutu, pisze, że Pekin uważa europejskich przywódców za słabych, podzielonych i bez mandatu na wojnę handlową. Jonathan A. Czin, ekspert Brookings i były analityk CIA, odpowiada, że dźwignia UE urosła, bo Chiny mocniej zależą od eksportu. Związane ręce, gotowe do strzału rewolwery. Stąd formuła Wang Yi z Monachium, 14.02.2026: Europa przy stole, a nie w menu. 30.10.2026 Xi powtórzył to Steinmeierowi: to „konflikt europejski”, przy którego stole muszą siedzieć Europejczycy.

Wang Yi na Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa, 18 lutego 2023 r. (zdjęcie archiwalne). Formułę o Europie przy stole wygłosił tam 14 lutego 2026 r. Fot. MSC/Kuhlmann (CC BY 3.0 DE)
Wang Yi na Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa, 18 lutego 2023 r. (zdjęcie archiwalne). Formułę o Europie przy stole wygłosił tam 14 lutego 2026 r. Fot. MSC/Kuhlmann (CC BY 3.0 DE)

To nie sympatia. „Konflikt europejski” to także wygodne umycie rąk: skoro jest europejski, Pekin nie ma za niego odpowiadać. Brookings notuje zresztą, że Pekin sprawnie gra podziałami w UE. Ocena: Chiny używają Rosji jak narzędzia rozbijania Zachodu, bo podzielona Europa nie uzgodni twardych środków wobec Pekinu. Długa wojna, byle Kijów nie uderzał w aktywa ważne dla Chin, i Rosja jako młodszy partner: pięknie. Wzmocnienie Rosji? Już nie. Gdyby Pekin tego chciał, wystarczyłoby odciąć komponenty do dronów wszystkim poza FR. Stąd paradoks: jedynym przy stole, kto pośrednio i „z bardzo, bardzo dużymi zastrzeżeniami” broniłby suwerenności Ukrainy, byłby Xi Jinping, bo najbardziej odpowiada mu stan obecny. Bez Ukrainy w porządku rozmów nie ma czego dzielić. Pekin chce słabej Europy, nie silnej Rosji.

Niedoceniany gigant: dlaczego Europa czeka na zaproszenie?

Moja nadzieja to następujący scenariusz: eskalacja wywoła panikę, potem Europa przypomni sobie, jak się broni, a odpowiedź NATO ruszy z automatu, zanim politycy się przestraszą. Naiwne? Tak, naiwne. Ale Putin nie docenił Ukrainy. Może i my nie doceniamy Europy?

Niczego nie lubię bardziej niż krytykowania Europy, ale spójrzmy w karty. PKB UE jest nominalnie większe od chińskiego (ok. 22,8 bln USD wobec ok. 20,9 bln USD, szacunki MFW na 2026 r.), choć według parytetu siły nabywczej jest odwrotnie. Przemysł UE urósł w 2025 r. o 2,9% po dwóch latach spadków (Eurostat); chiński o 5,9% (NBS), lecz ten wzrost napędza nadprodukcja. Eksport usług IT to potęga z gwiazdką, bo irlandzkie 228,2 mld euro (CSO, 2023 r.) zawdzięczamy w dużej mierze spółkom koncernów z USA.

Kraje UE wydały w 2025 r. na obronność 418 mld euro według EDA (Europejska Agencja Obrony). Metodologia jest inna niż w SIPRI, więc uczciwie: 29 europejskich członków NATO 559 mld USD, Chiny 336 mld USD. Zamrożone rosyjskie aktywa, 210 mld euro, unieruchomiono bezterminowo kwalifikowaną większością, więc nawet Le Pen nie zwróci ich Putinowi jednym pociągnięciem pióra. Asem w rękawie jest armia ukraińska, a Rosja wykrwawia się w wojnie, do której UE nawet nie przystąpiła.

Wydatki wojskowe w 2025 r., mld USD, metodologia SIPRI. Grafika: BlackSky.info, dane: SIPRI, EDA.
Wydatki wojskowe w 2025 r., mld USD, metodologia SIPRI. Grafika: BlackSky.info, dane: SIPRI, EDA.

Europa się rusza. 20–21.10.2026 Typhoony RAF eskortowały Rafale we francuskim ćwiczeniu Rummy. Broni jądrowej nie było, a Wielka Brytania lotniczego komponentu nie ma, ale to pierwszy raz. 2.03.2026 Macron ogłosił wysunięte odstraszanie, a 26.10.2026 The Wall Street Journal doniósł o porozumieniach z dziesięcioma państwami w sprawie czasowego rozmieszczania Rafale, bez gwarancji jądrowej. Bruksela szykuje zespół na rozmowy, z Bjoernem Seibertem, szefem gabinetu von der Leyen, w roli faworyta, lecz mandatu negocjatora brak.

Typhoon RAF i francuski Rafale w szyku z amerykańskim F-22 nad Wirginią, 7 grudnia 2015 r. (zdjęcie archiwalne). W ćwiczeniu Rummy 20–21 października 2026 r. Typhoony eskortowały Rafale. Fot. Kayla Newman / U.S. Air Force (domena publiczna).
Typhoon RAF i francuski Rafale w szyku z amerykańskim F-22 nad Wirginią, 7 grudnia 2015 r. (zdjęcie archiwalne). W ćwiczeniu Rummy 20–21 października 2026 r. Typhoony eskortowały Rafale. Fot. Kayla Newman / U.S. Air Force (domena publiczna).

Mamy przed sobą giganta, który nie wierzy we własne siły. Mam nadzieję, że na razie.

Zasoby podmiotu, odruchy przedmiotu

Brak fortyfikacji i polityków formatu Thatcher czy Mitterranda to fakt polityczny; gospodarka, budżety i Rummy to fakt materialny. Europa ma zasoby podmiotu i odruchy przedmiotu. „Jałty 2” spotkanie w Shenzhen nie wyprodukuje: Xi nie chce tam Ukrainy w porządku rozmów, a dwóch gwarantów jej niepodległości, Europy i Sił Zbrojnych Ukrainy, nikt nie zaprosił. Rozstrzyga tempo: czy Europa obudzi się szybciej, niż Rosja wejdzie na kolejne szczeble.

Wołodymyr Zełenski przemawia do żołnierzy w Dniu Sił Zbrojnych Ukrainy, 6 grudnia 2024 r. Fot. Prezydent Ukrainy / Wikimedia Commons (CC0).
Wołodymyr Zełenski przemawia do żołnierzy w Dniu Sił Zbrojnych Ukrainy, 6 grudnia 2024 r. Fot. Prezydent Ukrainy / Wikimedia Commons (CC0).

Czego nie wie nikt: czy spotkanie w trójkę się odbędzie i czy Pekin potwierdzi relację Steinmeiera; ile kart zostawią Trumpowi wyborcy 3.11.2026; kto dostanie europejski mandat; kto sterował dronami nad Île Longue i Volkel.

Słowa o Europie przy stole padły w Monachium, a nawet w Pekinie. Krzesła nikt jej nie przysunie. Kto czeka na zaproszenie, trafia do menu, nie do stołu.

Stan na 2 listopada 2026 r.

Autor: Artur Żak

Oficjalne źródła rosyjskie i białoruskie przytoczone w niniejszym tekście służą wyłącznie celom informacyjnym. Treści pochodzące z tych źródeł mogą stanowić dezinformację lub propagandę.

Udostępnij w mediach społecznościowych