Rosyjskie regiony ograniczają wypłaty za zawarcie kontraktu z Ministerstwem Obrony oraz rekompensaty dla rodzin poległych na wojnie. W niektórych regionach kwoty obniżono kilkudziesięciokrotnie, w innych wypłaty przesunięto na następny rok.
Główną przyczyną jest brak pieniędzy w budżetach regionalnych, które i tak ledwo wiążą koniec z końcem. Jednocześnie Moskwa nie spieszy się ze zwrotem wydatków regionów na dodatkowe świadczenia dla wojskowych.
Krótko:
- Co najmniej 13 rosyjskich regionów od początku roku zmniejszyło wypłaty za zawarcie kontraktu z Ministerstwem Obrony. W Petersburgu regionalna premia spadła z 3,5 mln do 400 tysięcy rubli, w Czuwaszji – z 3,1 mln do 400 tysięcy.
- Oszczędza się również na rodzinach poległych. W obwodzie uljanowskim regionalną rekompensatę zmniejszono z 1 mln do 50 tysięcy rubli, a w Baszkortostanie – z 2 mln do 100 tysięcy.
- Cięcia następują w sytuacji, gdy w budżetach regionalnych brakuje pieniędzy. W 2025 roku ich łączny deficyt osiągnął 1,5 bln rubli.
- Moskwa częściowo umarza długi regionów, ale nie przejmuje wszystkich kosztów związanych z wypłatami dla wojskowych.
Największa obniżka wypłat za zawarcie kontraktu z Ministerstwem Obrony nastąpiła w Petersburgu. Jeszcze na początku października 2026 roku miasto oferowało 3,5 mln rubli z budżetu regionalnego. Można było dodatkowo otrzymać 600 tysięcy rubli za podjęcie pracy w jednym z miejskich przedsiębiorstw państwowych oraz 400 tysięcy z budżetu federalnego. Maksymalna kwota sięgała 4,5 mln rubli.
W ciągu ostatnich kilku tygodni warunki się zmieniły. Najpierw władze miejskie zmniejszyły regionalną wypłatę do miliona rubli i zniosły dodatkowe 600 tysięcy. A już 2 listopada „Fontanka” poinformowała, że premia spadła do 400 tysięcy rubli. Łącznie z wypłatą federalną żołnierz kontraktowy mógł teraz otrzymać 800 tysięcy rubli zamiast dotychczasowych 4,5 mln. Główna wypłata regionalna zmniejszyła się o prawie 89%.

Władze Petersburga oficjalnie nie wyjaśniły przyczyn cięć. Decyzja zbiegła się jednak z przeglądem finansów miejskich: w październiku administracja ogłosiła, że zmniejsza wydatki budżetowe na 2026 rok o 70,2 mld rubli i planuje zaciągnąć 30 mld rubli kredytów bankowych na pokrycie deficytu.
Według obliczeń BlackSky w 2026 roku wypłaty za zawarcie kontraktu z Ministerstwem Obrony zmniejszono w co najmniej 13 rosyjskich regionach: w Czuwaszji premię dla większości nowych żołnierzy kontraktowych obniżono z 3,1 mln do 400 tysięcy rubli, czyli o 87%, a w Mari El – z 2,3 mln do 400 tysięcy, czyli o prawie 83%. W Mordowii podwyższona wypłata w wysokości 3 mln rubli obowiązywała niecały miesiąc: już we wrześniu obniżono ją do 800 tysięcy rubli. W obwodzie saratowskim premię zmniejszono o połowę – z 2 mln do miliona.
Widać również odwrotną tendencję: w lipcu Dagestan podniósł regionalną premię z 500 tysięcy do 2,7 mln rubli, a obwód wołgogradzki we wrześniu – z 2,6 mln do 3 mln. Władze obwodu wołgogradzkiego znalazły dodatkowe środki między innymi dzięki odwołaniu festiwalu młodzieżowego, który przełożono na 2027 rok.
Regiony przyznają: w budżetach brakuje pieniędzy
Obecnie federalna wypłata za zawarcie kontraktu z Ministerstwem Obrony wynosi 400 tys. rubli. W lipcu 2024 roku prezydent Władimir Putin zalecił regionom wypłacać drugie tyle. Wysokość regionalnych premii władze lokalne ustalają jednak samodzielnie, zależnie od możliwości budżetu.
O tym, że brakuje środków na pozyskiwanie żołnierzy kontraktowych, urzędnicy regionalni mówią już otwarcie. Gubernator obwodu irkuckiego Igor Kobziew przyznał, że region musi jednocześnie realizować plan naboru żołnierzy i mierzyć się z „niełatwym zadaniem wykonania budżetu obwodu na 2026 rok”. We wrześniu władze obniżyły regionalną wypłatę dla żołnierzy kontraktowych z 2,1 mln do 1,8 mln rubli.

W obwodzie tomskim do początku listopada wydano już 97% środków przewidzianych na wsparcie uczestników wojny i ich rodzin. Władze musiały przeznaczyć na ten cel dodatkowy miliard rubli, zwiększając deficyt budżetowy.
W obwodzie astrachańskim posunięto się jeszcze dalej: w listopadzie rząd zezwolił na odraczanie decyzji o przyznaniu wypłat żołnierzom kontraktowym w razie braku środków w budżecie. Władze nie sprecyzowały jednak, jak długo żołnierze kontraktowi będą musieli czekać na pieniądze.
Miliardy dla pośredników
W czasie gdy maleją wypłaty dla żołnierzy kontraktowych, niektóre regiony zwiększają wynagrodzenia dla rekruterów – prywatnych pośredników, przedsiębiorców i organizacji, które pomagają komisariatom wojskowym w pozyskiwaniu rekrutów. Według obliczeń serwisu „Ważne historie” do kwietnia 2026 roku regiony wydały na ten cel co najmniej 7,7 mld rubli, z czego 3,2 mld w pierwszych czterech miesiącach 2026 roku.
Na przykład w obwodzie irkuckim we wrześniu obniżono wypłatę dla samych żołnierzy kontraktowych z 2,1 mln do 1,8 mln rubli, ale jednocześnie podwyższono wynagrodzenie za pozyskanie cudzoziemców do 1,5 mln rubli, a Rosjan z innych regionów – do 800 tys.
Władze regionalne muszą korzystać z usług rekruterów, aby wykonać wyznaczony przez Moskwę plan naboru żołnierzy kontraktowych. Za niewykonanie tego planu urzędnicy są karani.
Polityk Andriej Piwowarow wraz z kolegami z Rosyjskiego Komitetu Antywojennego odnalazł 61 orzeczeń sądowych o pociągnięciu urzędników do odpowiedzialności administracyjnej w związku z pozyskaniem zbyt małej liczby żołnierzy kontraktowych.

W sądach urzędnicy wskazywali, że nie mogą zagwarantować wykonania zadań, ponieważ zawarcie kontraktu formalnie pozostaje dobrowolne.
Rekompensaty dla rodzin poległych są kilka razy niższe
W regionach brakuje środków nie tylko na nowych żołnierzy kontraktowych, ale także na wypłaty dla rodzin poległych na wojnie.
Obecnie krewni poległego żołnierza mogą ubiegać się o wypłaty na mocy dekretu prezydenckiego, jednorazowy zasiłek oraz odszkodowanie z ubezpieczenia – łącznie około 14,2 mln rubli. Oprócz tej kwoty regiony wypłacają własne świadczenia. To właśnie je władze zaczęły gwałtownie ograniczać.
W obwodzie uljanowskim jeszcze na początku 2026 roku rodzina poległego mogła otrzymać z budżetu regionalnego milion rubli. W marcu wypłatę zmniejszono o połowę, a w maju obniżono ją do zaledwie 50 tysięcy. W ciągu kilku miesięcy rekompensata zmniejszyła się dwudziestokrotnie.
W Baszkortostanie zasiłek również zmniejszono dwudziestokrotnie – z 2 mln do 100 tysięcy rubli. W obwodzie saratowskim od 1 listopada rodzinom poległych zaczęto wypłacać 100 tysięcy zamiast miliona, a w Kuzbasie wypłatę zmniejszono z 3 mln do miliona. Władze lokalne wyjaśniły to wprost brakiem środków w budżecie.

W niektórych regionach nie tylko obcina się wypłaty, lecz także odkłada je na później. W Kraju Stawropolskim władze postanowiły przesunąć na 2027 rok wypłatę części zasiłków przyznawanych w listopadzie i grudniu 2026 roku uczestnikom wojny i ich rodzinom. Wcześniej pieniądze przekazywano w ciągu pięciu dni roboczych od podjęcia decyzji.
Wkrótce jednak na rekompensatę dłużej będą czekać rodziny wszystkich poległych. Rząd proponuje zmianę przepisów federalnych: na zebranie i przygotowanie dokumentów przewidziano by do sześciu miesięcy, a na przekazanie środków – kolejne 30 dni. Obecnie zasiłek należy wypłacić w ciągu miesiąca od otrzymania wszystkich niezbędnych dokumentów. Urzędnicy tłumaczą te zmiany koniecznością odnalezienia wszystkich krewnych, którym przysługują pieniądze.
Długi są umarzane, wydatki pozostają
Wydatki wojskowe coraz bardziej obciążają rosyjskie regiony, których budżety i tak odczuwają skutki spowolnienia gospodarczego i spadku wpływów podatkowych. W 2025 roku wydatki przewyższyły dochody w 73 podmiotach Federacji Rosyjskiej, wobec 49 rok wcześniej. Łączny deficyt budżetów regionalnych osiągnął rekordowy poziom 1,5 bln rubli. W 2026 roku sytuacja pozostaje napięta: według prognozy Ministerstwa Finansów regiony zamkną rok z deficytem budżetowym wynoszącym około 1,3 bln rubli.
Jednocześnie władze federalne nie przejmują w całości finansowania wypłat dla wojskowych, za które odpowiadają regiony. Zamiast bezpośrednio zwracać te wydatki, Moskwa stosuje między innymi mechanizm umarzania pożyczek budżetowych: regiony mogą nie spłacać części pożyczek zaciągniętych wcześniej u rządu federalnego, pod warunkiem że uwolnione w ten sposób środki przeznaczą na określone cele, w tym na wsparcie uczestników wojny i ich rodzin.

Według danych ministra finansów Antona Siłuanowa do sierpnia 2026 roku 76 regionom umorzono 518 mld rubli zadłużenia. Ponad 300 mld rubli z uwolnionych w ten sposób środków przeznaczono na wsparcie rodzin żołnierzy oraz inne wydatki związane z wojną.
Mimo trudności finansowych władze federalne nie zamierzają ograniczać finansowania wojny. Zgodnie z projektem budżetu w 2027 roku na obronę narodową przewidziano około 17,1 bln rubli – o 27% więcej, niż zakładał poprzedni plan budżetowy na ten sam rok.
Oficjalne źródła rosyjskie i białoruskie przytoczone w niniejszym tekście służą wyłącznie celom informacyjnym. Treści pochodzące z tych źródeł mogą stanowić dezinformację lub propagandę.








