Putin na APEC: „największa gospodarka Europy” i… pustoszejąca sala

Władimir Putin 18 listopada 2026 r. na szczycie biznesowym APEC w Shenzhen ogłosił Rosję największą gospodarką Europy i namawiał państwa Azji i Pacyfiku do inwestowania w niej. Dane Rosstatu, Eurostatu i MFW pokazują gospodarkę, która hamuje, a Bloomberg podsumował, że przemówienie „przerodziło się w fantazję”.

W skrócie

  • PKB Rosji w III kwartale 2026 r. wzrósł o 1% rok do roku (Rosstat), PKB Unii Europejskiej – o 1,5% (Eurostat).
  • MFW prognozuje na 2026 r. wzrost PKB Rosji o 0,9%, a Niemiec – o 1,3%.
  • Nominalny PKB Niemiec w 2026 r. to 5,47 bln dolarów, Rosji – 2,86 bln (MFW).
  • Przerób ropy w Rosji w lipcu-wrześniu spadł o 18%, najmocniej od 2020 r. (Bloomberg).
  • Inflacja w Rosji we wrześniu wyniosła 6,35%, choć dekret Putina z 2018 r. zakładał najwyżej 4%.

Sala opustoszała po Xi Jinpingu

Putin przyleciał do Chin z liczną delegacją, w której byli m.in. szefowie Rosnieftu, Novateku i Gazpromu. Według Bloomberga chciał pokazać Rosję jako „dynamiczną gospodarkę o ogromnym niewykorzystanym potencjale”. Publiczność wyceniła ten potencjał po swojemu. Jak podał Financial Times, podczas jego wystąpienia sala była wyraźnie mniej zapełniona niż przy przemówieniu Xi Jinpinga, który otworzył szczyt. Część gości wyszła zaraz po Xi.

Ci, którzy zostali, usłyszeli, że presja Zachodu była dla Rosji „ogromnym bodźcem”, który zmusił ją do podnoszenia wydajności pracy. To mniej więcej tak, jakby chwalić pożar za to, że nauczył lokatorów szybko biegać. Putin pochwalił się też, że kraje APEC odpowiadają już za 53% rosyjskich obrotów handlowych. Brzmi jak sukces, dopóki nie zapytamy, kto w tej parze dyktuje ceny.

„Pierwsze miejsce w Europie”? Tylko w parytecie

w tym miejscu muszę oddać Putinowi sprawiedliwość. Według parytetu siły nabywczej Rosja rzeczywiście wyprzedza Niemcy: MFW szacuje jej PKB na 7,5 bln dolarów międzynarodowych wobec 6,6 bln. Ale w pieniądzach, którymi płaci się za chińskie obrabiarki, Niemcy są niemal dwa razy większe: ich nominalny PKB to 5,47 bln dolarów wobec 2,86 bln. Parytet pięknie brzmi z mównicy. Na fakturze z Shenzhen wygląda gorzej.

Dekret z 2018 roku, o którym Putin nie wspomniał

Sprawdźmy jeszcze jeden dokument – ten, który Putin sam podpisał. W dekrecie nr 204 z 7 maja 2018 r. wyznaczył cele na 2024 rok: wejście Rosji do piątki największych gospodarek świata, wzrost szybszy niż światowy i inflację nieprzekraczającą 4%. Pierwszy cel Kreml odhacza, licząc według parytetu – stąd pierwsze miejsce w Europie. O dwóch pozostałych w Shenzhen nie padło ani słowo. Inflacja wyniosła we wrześniu 6,35%. A tempo wzrostu? Według prognozy MFW PKB Rosji urośnie w 2026 r. o 0,9%, a Niemiec – tych samych, które według Putina tracą potencjał przemysłowy – o 1,3%.

Dziesięć procent, które zostały w 2024 roku

„W ciągu minionych trzech lat PKB Rosji wzrósł o ponad 10% i nadal rośnie” – mówił Putin. Arytmetycznie może się to zgadzać, tyle że niemal cały ten wzrost przypada na lata 2023-2024, gdy budżet pompował pieniądze w zbrojeniówkę. W 2025 r. PKB urósł już tylko o 1%, w I kwartale 2026 r. spadł o 0,2%, a w III kwartale według Rosstatu wzrósł o 1%. Unia, której Putin wróży „upokarzający” spadek poziomu życia, rosła w tym czasie szybciej: o 1,5%, jak podał Eurostat. Upokorzenie jest, tylko adresat się nie zgadza.

Gorzej sytuacja się przedstawiała z ropą. Przerób w rafineriach spadł w lipcu-wrześniu o 18% rok do roku, najmocniej od 2020 r. Wcześniej było jeszcze gorzej: według Międzynarodowej Agencji Energetycznej w czerwcu rosyjskie rafinerie przerabiały 3,8 mln baryłek dziennie, o 30% mniej niż rok wcześniej i najmniej od maja 2004 r. MAE wylicza też, że w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 r. ukraińskie drony skutecznie trafiały rosyjską rafinerię średnio co trzy dni. Szybciej, niż przewidywano, płoną w Rosji tylko rafinerie.

Bezrobocie, dług i VAT – liczby z drugim dnem

Bezrobocie na poziomie 2,3% to w Rosji objaw niedoboru rąk do pracy – skutek wojny, emigracji i demografii, a nie cudu gospodarczego. Najskuteczniejszym urzędem pracy jest dziś wojenkomat. Dług publiczny rzeczywiście jest niski, bo trudno się zadłużać, gdy zachodnie rynki są zamknięte. Dziurę w budżecie łata się więc podatkami: od 1 stycznia 2026 r. VAT wzrósł z 20 do 22%. Gospodarka, dla której sankcje są „ogromnym bodźcem”, nie musiałaby sięgać obywatelom do kieszeni. Ta musiała.

Kto kogo ukarał

Putin chwalił się, że udział dolara i euro w płatnościach za rosyjski eksport spadł z 85% do 9%, a Rosja zbudowała sieć płatności działającą „praktycznie na całym świecie”. Przekonywał też, że nie zrezygnowała z tych walut, tylko „odmówiono” jej ich używania, a ci, którzy to zrobili, „ukarali samych siebie”. Odmówiono po napaści na Ukrainę. A sieć działa tak, że w 2024 r., jak ustalił Reuters, chińskie banki masowo wstrzymywały rosyjskie przelewy, a w systemie utknęły dziesiątki miliardów juanów.

Unia miała też „dobrowolnie” zrezygnować z „tanich i stabilnych” dostaw rosyjskiej energii. Tymczasem 27 kwietnia 2022 r. to Gazprom zakręcił gaz Polsce i Bułgarii. Tani gaz był tani tylko na fakturze, a rachunek przyszedł w formie szantażu.

Pekin zna tę stabilność i nie spieszy się z podpisem. We wrześniu 2025 r. Gazprom ogłosił „prawnie wiążące memorandum” w sprawie gazociągu Siła Syberii 2, ale ceny nie uzgodniono. Rozmowy z CNPC trwają od lat, a spór, jak przypomina Bloomberg, dotyczy ceny i elastyczności dostaw. Kreml potrzebuje tej umowy bardziej niż Chiny – i Chiny dobrze o tym wiedzą.

Akwizytor

Putin przyjechał do Shenzhen sprzedać Rosję jako gospodarkę przyszłości i zgłosił nawet jej kandydaturę do przewodnictwa w APEC w 2035 r. Do tego czasu Gazprom być może zdąży uzgodnić z Pekinem cenę gazu. Liczby pokazują gospodarkę, która po wojennym rozpędzie zwalnia, łata budżet podatkami i traci przerób ropy. Wniosek dla Europy jest praktyczny: sankcje i uderzenia w rafinerie kosztują Kreml coraz więcej, a przemówienia takie jak to w Shenzhen mają ten koszt przykryć. To moja ocena, ale liczby ją wspierają. O tym, z czym na ten sam szczyt jechał Donald Trump, pisaliśmy w tekście „Nie słyszałem”, a o kondycji rosyjskiej gospodarki – w analizie „Ropa nie ratuje”.

Xi mówił do sali, Putin – do Pierwszego Kanału. W Chinach liczą się faktury, nie fantazje.

Autor: Artur Żak

Oficjalne źródła rosyjskie i białoruskie przytoczone w niniejszym tekście służą wyłącznie celom informacyjnym. Treści pochodzące z tych źródeł mogą stanowić dezinformację lub propagandę.

Udostępnij w mediach społecznościowych