„Nie słyszałem”. Z czym Trump jedzie na szczyt z Xi i Putinem

Trzy dni przed pierwszym w historii szczytem przywódców USA, Chin i Rosji w Shenzhen Donald Trump w kilku odpowiedziach przed Białym Domem pokazał, z czym tam jedzie. O ograniczeniach Starlinka na Ukrainie „nie słyszał”, Putin jego zdaniem „odpuszcza”, a o co zapyta Xi Jinpinga, dziennikarze „nie będą musieli wiedzieć”.

W skrócie

Łączność do 161 km/h

„Dlaczego Starlink znów jest ograniczony na Ukrainie?” – zapytał reporter. „Nie wiem, czy jest. Nie słyszałem o tym. Nie słyszałem o tym” – odpowiedział prezydent USA i poprosił o następne pytanie.

Sprawdźmy, o czym nie słyszał. Wołodymyr Zełenski od kilku dni mówi o systematycznych ograniczeniach na całej linii frontu: łączność działa tylko przy prędkości poniżej 161 km/h. Ukraiński dron przechwytujący nie dogoni więc odrzutowego szaheda, który leci nawet 1000 km/h. SpaceX zaprzecza, że cokolwiek ograniczał, ale demokratyczni senatorowie zażądali od Elona Muska zachowania dokumentacji.

W tej samej rozmowie Trump „nie słyszał” jeszcze raz: gdy zapytano go o ustalenia wywiadu, według których kobieta, z którą związał się szef Nvidii Jensen Huang, jest chińskim szpiegiem. Według dziennikarzy przekazał mu je sekretarz stanu Marco Rubio. Trump dodał, że „o każdej pięknej kobiecie, która przyjeżdża z Chin, mówią, że jest szpiegiem”. W Białym Domu kłopot sprawia chyba nie łączność satelitarna, tylko odbiór.

„Wycofać się skąd?”

Następne pytanie: co trzeba zrobić, żeby Putin się wycofał. „Wycofać się skąd?” – dopytał Trump. Z mniej więcej jednej piątej Ukrainy, chciałoby się odpowiedzieć. Reporter odpowiedział krócej: z wojny. Wtedy padło: „Myślę, że trochę odpuszcza. Myślę, że mógłby być twardszy. Szczerze mówiąc, myślę, że mógłby być o wiele twardszy. Myślę, że odpuszcza. Myślę, że chciałby, szczerze. Myślę, że chciałby, żeby to się skończyło”.

Sześć razy „myślę” w sześciu zdaniach. Ani razu „wiem”. A wiedzieć można sporo. W nocy na 16 listopada Rosja wysłała nad Ukrainę 158 dronów, w tym 77 odrzutowych. Premier Ukrainy szacuje, że w listopadzie odrzutowych szahedów może być do 6,5 tysiąca. Tego samego dnia urzędy dozoru jądrowego z 38 państw ostrzegły, że rosyjskie ataki na ukraińską energetykę zwiększają tej zimy ryzyko awarii jądrowej. O tym, jak Rosja bije w ukraińskie zaplecze, pisaliśmy już na BlackSky. Jeśli tak wygląda Putin, który odpuszcza, lepiej nie sprawdzać wersji „o wiele twardszej”.

Ulubiony temat, którego miało nie być

Tymczasem 13 listopada wysoki rangą przedstawiciel administracji zapewniał, że w Shenzhen Trump porozmawia o broni jądrowej i Iranie, ale nie o wojnie na Ukrainie. Trzy dni później prezydent zapowiedział: „Porozmawiamy o moim ulubionym temacie, Ukrainie”. Kreml był szybszy. Już 12 listopada Jurij Uszakow mówił, że Putin omówi z Trumpem w Shenzhen „cały zakres kwestii związanych z uregulowaniem”. Ulubiony temat prezydenta USA Moskwa znała więc cztery dni przed nim.

Wymowne było też to, co Trump dodał: „Ukraina traci… Ukraina i Rosja tracą 25 tysięcy żołnierzy miesięcznie”. Napadnięty i napastnik w jednym zdaniu, z jedną liczbą. To nie jest przejęzyczenie bez znaczenia, tylko sposób patrzenia, w którym wojna jest wspólnym kłopotem dwóch stron, a nie agresją jednej z nich. To moja ocena, nie zaś ustalenia.

Rozbrojenie, którego nikt nie chce

O broni jądrowej Trump mówił: „Trudny temat, bo każdemu z nas bardzo trudno powiedzieć, że pozbędziemy się atomówek, prawda?”. Traktat New START wygasł w lutym 2026 r. Waszyngton pozwolił mu wygasnąć, bo chciał nowego układu z udziałem Chin. Pekin od lat odpowiada, że najpierw arsenały powinny zmniejszyć USA i Rosja. Biały Dom nie oczekuje w Shenzhen porozumienia, tylko „początku, miejmy nadzieję, rozmowy”. Na szczyt o rozbrojeniu prezydent jedzie więc z tezą, że rozbroić się trudno. W tym jednym punkcie cała trójka jest zgodna.

Iran „w bardzo dobrym stanie”

„Mamy Iran w bardzo dobrym stanie” – zapewnił Trump. Według niego 9 listopada wojna z Iranem była „praktycznie zakończona”, a 12 listopada napisał, że USA nie potrzebują umowy z Teheranem, bo „mamy ich pieniądze (…) i mamy ich cieśninę”. Ropa Brent zdrożała tego dnia o 3 procent, do niemal 96 dolarów za baryłkę. Przy takiej cenie na Kremlu też uważają, że Iran jest w bardzo dobrym stanie.

Na pytanie, czy poprosi Xi Jinpinga, by Chiny przestały kupować irańską ropę, Trump odparł: „Zapytam ich o to, o co będę chciał ich zapytać. Nie będziesz musiał wiedzieć”. Chwilę wcześniej wyłożył zasadę: „Nie sądzę, żeby chciało się obrażać Chiny tuż przed przyjazdem”.

Kto siedzi przy stole

Trump dopuścił, że w Chinach spotka się też z Kim Dzong Unem: „Może przyjedzie, nie wiem. To zależy od prezydenta Xi”. Kim może więc dosiąść się do stołu, jeśli pozwoli gospodarz. Ukrainy przy tym stole nie będzie, choć ma być „ulubionym tematem”.

Europy też nie. Władimir Miedinski podważał udział Europejczyków w dalszych negocjacjach już na rozmowach w Abu Zabi. Według prezydenta Niemiec Franka-Waltera Steinmeiera Xi zareagował irytacją na pomysł omawiania Ukrainy w tym gronie i przypomniał, że to konflikt europejski, więc przy stole muszą siedzieć także Europejczycy. Zełenski ostrzega przed powtórką z Jałty i „redystrybucją stref wpływów”.

Tyle że w Jałcie siedzieli przywódcy koalicji, która trzy miesiące później pokonała Niemcy. W Shenzhen obok gospodarza usiądą Putin, który po prawie pięciu latach pełnoskalowej wojny wciąż szturmuje Małą Tokmaczkę, choć jego minister obrony pogratulował jej zdobycia już rok temu, oraz Trump, który w swoim uniwersum zakończył osiem wojen, w tym dwie, których nigdy nie było. Na nową Jałtę to trochę za mało.

Tu muszę osłabić własną tezę. O irytacji Xi wiemy tylko ze słów Steinmeiera dla telewizji ARD. Analitycy cytowani przez AFP nie wierzą też w nową Jałtę: spodziewają się raczej gorącej linii i drobnych ustaleń niż wielkiego układu. Tyle że do rozmowy o Ukrainie bez Ukrainy wielki układ nie jest potrzebny. Wystarczy stół, przy którym jej zdanie nikogo nie interesuje.

Nie słyszałem

„Nie słyszałem”. „Nie będziesz musiał wiedzieć”. A pytany o piątkowe wstrzymanie lotów w całych Stanach Zjednoczonych Trump dorzucił: „Nie biorę żadnej odpowiedzialności”. Trzy zdania z jednej rozmowy z dziennikarzami. Z takim bagażem prezydent USA leci na spotkanie z dwoma przywódcami, którzy dokładnie wiedzą, czego chcą.

Putin jedzie do Shenzhen po ziemię, Xi po prestiż, Trump po zdjęcie. Ukrainie zostaje łączność do prędkości 161 km/h.

Autor: Artur Żak

Oficjalne źródła rosyjskie i białoruskie przytoczone w niniejszym tekście służą wyłącznie celom informacyjnym. Treści pochodzące z tych źródeł mogą stanowić dezinformację lub propagandę.

Udostępnij w mediach społecznościowych