Czy będziemy świadkami „węgierskiego Watergate”?

Na Węgrzech zaczyna się zaostrzać walka między przedstawicielami nowej i starej władzy

Na Węgrzech zaczyna się zaostrzać walka między przedstawicielami nowej i starej władzy

Życie społeczno-polityczne na Węgrzech po kwietniowym wstrząsie, spowodowanym wyborami parlamentarnymi oraz pierwszą od 16 lat dymisją premiera Viktora Orbána i jego rządu, na pewien czas weszło w fazę względnego spokoju. W każdym razie niepokoje społeczne w krajach sąsiadujących z Węgrami – Serbii, Słowacji, Czechach i Polsce – nieco odwróciły uwagę politologów od tego kraju. Ale nie na długo…

W skrócie

  • Podczas przeszukań u byłego ministra rozwoju narodowego Węgier Miklósa Sesztáka znaleziono i zabezpieczono 6,45 mld forintów (około 20 mln dolarów).
  • Dzięki dotacjom UE i państwa w Kisvárdzie zbudowano… „końskie wellness”, które jest symbolem nadmiernych wydatków na nietrafione inwestycje budowlane.
  • Była żona obecnego premiera Węgier Pétera Magyara, Judit Varga, oskarżyła go o długotrwałą presję psychologiczną, groźby i szantaż.
  • Nowe zarzuty wobec węgierskiego premiera dotyczą kwestii drażliwych dla społeczeństwa węgierskiego i dla ogółu Europejczyków.

Były minister rządu Viktora Orbána zakopał miliony dolarów w lesie…

Viktor Orbán i Péter Magyar. Kolaż: Radio Wolna Europa / Reuters / Adobe Stock (RFE/RL)
Viktor Orbán i Péter Magyar. Kolaż: Radio Wolna Europa / Reuters / Adobe Stock (RFE/RL)

W połowie listopada na Węgrzech doszło do dwóch głośnych i prawdopodobnie powiązanych ze sobą wydarzeń na styku polityki i prawa. Pierwszym z nich były przeszukania u znanego polityka Miklósa Sesztáka, ministra rozwoju narodowego w trzecim gabinecie Viktora Orbána (2014–2018), komisarza (pełnomocnika) rządu Węgier ds. koordynacji programów rozwoju gospodarczego i turystycznego regionu karpackiego (2018–2020) oraz posła do węgierskiego parlamentu z okręgu na węgierskim pograniczu z Zakarpaciem, którego centrum jest Kisvárda w komitacie Szabolcs-Szatmár-Bereg. Pod koniec września pozbawiono go immunitetu poselskiego i aresztowano.

Miklósowi Sesztákowi postawiono poważne zarzuty korupcji oraz lobbowania przy przetargach na rzecz firm przedsiębiorców „przyjaznych” jemu i jego rodzinie. W szczególności w 2014 roku pięć nowo utworzonych spółek zdobyło prawie 12,5 miliarda forintów wsparcia państwowego w ramach programu „Rozwój regionalnych sieci szerokopasmowych”. Miklós Seszták nadal zasiadał wówczas w radzie nadzorczej jednego ze zwycięzców – Enternet Invest Zrt. Twierdził, że zrezygnował ze stanowiska w porę. Z publicznie dostępnych dokumentów wynika jednak, że stało się to zaledwie kilka dni przed upływem terminu składania wniosków. Sprawa odbiła się szerokim echem, ponieważ dotyczyła zarówno konfliktu interesów, jak i przejrzystości.

Państwowa spółka Bp2017 Nonprofit Kft., która zorganizowała mistrzostwa świata w sportach wodnych w 2017 roku w Budapeszcie, przez długi czas nie mogła zostać zlikwidowana z powodu skandali i niespłaconych długów. Według doniesień węgierskich mediów setki milionów forintów środków publicznych zniknęły ze spółki za pośrednictwem przedsiębiorstw powiązanych z Miklósem Sesztákiem, który był wówczas ministrem rozwoju.

Spółka Agro Rehab Nonprofit Kft., którą łączy się z otoczeniem Miklósa Sesztáka, co roku przynosiła państwu straty w wysokości prawie miliarda forintów. Jej działalność porównuje się do „fabryki ślimaków”. Spółka działa dzięki środkom państwowym, choć na rynku nie byłaby w stanie się utrzymać. Jest to dobry przykład tego, jak pieniądze mogą trafiać do przedsiębiorstw państwowych bez żadnych rzeczywistych rezultatów.

W pobliżu Kisvárdy za 2,4 miliarda forintów zbudowano luksusową akademię tenisową, ale do dziś stoi ona pusta. W samej Kisvárdzie dzięki dotacjom unijnym i państwowym zbudowano ośrodek odnowy biologicznej, który zyskał miano „końskiego wellness”, ponieważ hotel rzekomo miał związek z turystyką konną. W rzeczywistości ośrodek pozostał zupełnie niewykorzystany, a projekt wiązano z nazwiskiem Miklósa Sesztáka, który w swoim okręgu wyborczym zbudował własne „Felcsút” (wieś Felcsút – mała ojczyzna Viktora Orbána, licząca około 2 tys. mieszkańców – jest na Węgrzech symbolem nadmiernych wydatków z powodu szeregu głośnych, nietrafionych inwestycji budowlanych finansowanych ze środków państwowych).

W Kisvárdzie, centrum okręgu wyborczego Sesztáka, ze środków UE wybudowano między innymi park rozrywki ze sztucznymi wyspami, system wymiany wody o wartości 1,7 miliarda forintów oraz park filmowy. Inwestycje służyły bardziej budowaniu prestiżu politycznego niż zaspokajaniu rzeczywistych potrzeb społeczności.

Ostatni skandal związany z Sesztákiem miał miejsce w 2025 roku. Chodzi o finansowanie ze środków publicznych budowy zakładu przetwórstwa ślimaków spółki Bourgogne Gastronomie Kft. w Kisvárdzie. Na ten cel otrzymano ponad 7,5 miliarda forintów od Eximbanku i Ministerstwa Spraw Zagranicznych, z czego 2,6 miliarda zdefraudowano.

Media donoszą, że w trakcie czynności procesowych przeprowadzonych 12 i 13 listopada w ramach postępowania karnego u byłego ministra zabezpieczono 6,45 mld forintów (około 20 mln dolarów). Pieniądze znaleziono w różnych miejscach. Były zakopane w lesie, ukryte w pomieszczeniach rolniczych i magazynowych, w budynku mieszkalnym, a także w sejfie. Na przeliczenie zabezpieczonej gotówki 12 pracowników Węgierskiego Skarbu Państwa potrzebowało ośmiu godzin i pięciu liczarek. Informację tę potwierdził 13 listopada również premier Węgier Péter Magyar.

Była minister sprawiedliwości Węgier Judit Varga oskarżyła swojego byłego męża – obecnego premiera – o długotrwałą presję psychologiczną, groźby i szantaż

W tym samym tygodniu do węgierskiej prokuratury wpłynęły dwa zawiadomienia w sprawie urzędującego premiera Pétera Magyara w związku z zeznaniami jego byłej żony, byłej minister sprawiedliwości Judit Vargi. Sama Varga nie składała zawiadomień. Złożyli je przedstawiciele partii Fidesz po jej publicznym wystąpieniu przed komisją parlamentarną 11 listopada 2026 roku. Podczas przesłuchania Judit Varga oskarżyła byłego męża o długotrwałą presję psychologiczną, groźby i szantaż z użyciem potajemnego nagrania dźwiękowego. Chodzi o zapis rozmowy ze stycznia 2023 roku, podczas której omawiano głośną sprawę korupcyjną. Varga twierdzi, że Magyar przez lata wykorzystywał to nagranie, by sprawować nad nią kontrolę, w szczególności podczas postępowania rozwodowego.

Działania organów ścigania mają pokazać nieodwracalność zmian i determinację wciąż jeszcze nowych władz

O komentarz w sprawie tych głośnych wydarzeń poprosiliśmy politologa, dziennikarza i dyrektora Instytutu Polityki Światowej Jewhena Mahdę.

Panie Jewhenie! Czy uważa Pan, że ściganie byłego ministra Miklósa Sesztáka w postępowaniu karnym to znamienny epizod walki nowych władz węgierskich z orbánowską korupcją? Czy przyszłej wiosny Węgrzy, wraz z nowymi sadzonkami moreli, zwanych barackami, naprawdę posadzą czołowych korupcjonistów, czy też wszystko potoczy się według znanego ukraińskiego scenariusza z 2019 roku z „wiosennym sadzeniem”?

Głośne wyniki przeszukań u Miklósa Sesztáka, przypominające sceny z operetki kryminalnej, podobnie jak zatrzymanie Árona Orbána, młodszego brata byłego premiera Węgier, mają zademonstrować determinację Pétera Magyara w dążeniu do pozytywnych zmian w kraju.

Zaznaczę, że w ciągu pół roku sprawowania urzędu premiera Magyar nie zdołał – z przyczyn obiektywnych i subiektywnych – doprowadzić do szybkiej poprawy jakości życia Węgrów. Dlatego działania organów ścigania mają pokazać nieodwracalność zmian i determinację wciąż jeszcze nowych władz. Na porządku dziennym pozostaje ważne pytanie: na jak długo wystarczy kredyt zaufania, którym obdarzono Magyara i jego zespół? Myślę, że do pierwszej rocznicy objęcia urzędu premiera Magyar powinien pokazać społeczeństwu odczuwalne efekty działań na rzecz poprawy dobrobytu. W przeciwnym razie jego miesiąc miodowy z węgierskim społeczeństwem szybko się skończy.

Czy, Pana zdaniem, złożone w prokuraturze zawiadomienie o groźbach i szantażu wobec byłej żony urzędującego premiera służy jego przeciwnikom politycznym do wywierania na niego presji psychologicznej i czy rozpatrzenie tej sprawy może doprowadzić do usunięcia szefa rządu ze stanowiska na drodze prawnej? Czy istnieje realna szansa na swoiste „węgierskie Watergate”?

Sprawa Judit Vargi, byłej żony Pétera Magyara, wydaje się czymś więcej niż echem konfliktu rodzinnego między byłymi małżonkami, którzy znaleźli się obecnie w różnych obozach politycznych. Wydźwięk zarzutów o szantaż oraz powrót w wypowiedziach polityków związanych z Fideszem do tematu przemocy domowej w rodzinie Magyara i Vargi mają zburzyć teflonowy wizerunek węgierskiego premiera i uczynić go bardziej podatnym na krytykę.

Co ciekawe, skandal seksualny z udziałem Magyara podczas węgierskiej kampanii parlamentarnej nie przyniósł efektu, na jaki liczyli jego inicjatorzy. Nie lekceważyłbym jednak nowej porcji oskarżeń pod adresem węgierskiego premiera, ponieważ są drażliwe zarówno dla społeczeństwa węgierskiego, jak i dla ogółu Europejczyków. Magyar będzie musiał zmienić kierunek debaty, podejmując nowe działania na rzecz poprawy dobrobytu Węgrów i wywierając presję polityczną na Viktora Orbána.

Wasyl Ilnycki

Udostępnij w mediach społecznościowych